YÖK’ün yeni yatay geçiş düzenlemesi neleri temelden değiştiriyor?

YÖK’ün yeni yatay geçiş düzenlemesi, sistemdeki boşlukları ve “arka kapıları” kapatarak liyakati ve şeffaflığı merkeze alan radikal değişiklikler getirmektedir. Bu düzenleme ile birlikte yatay geçiş oyununun kuralları şu noktalarda temelden değişmiştir:

• Alt Sınıfa Başvuru Yasağı: Eskiden daha iyi bir üniversiteye geçebilmek için öğrencinin kendi sınıfından daha alt bir sınıfa (örneğin 2. sınıftayken 1. sınıftan yeniden başlamak üzere) başvuru yapması bir strateji olarak kullanılabiliyordu. Yeni kurallara göre bu durum tamamen yasaklanmıştır; öğrenciler yalnızca bulundukları akademik seviyeye (2. sınıftaysa 2. sınıfa, 3. sınıftaysa 3. sınıfa) başvuru yapabilecektir.
• “Hayalet Öğrenci” Döneminin Bitmesi ve Pasaport Zorunluluğu: Kağıt üzerinde yurt dışında bir üniversiteye kayıtlı görünüp tüm yılı Türkiye’de geçiren öğrenciler için kurallar sıkılaştırılmıştır. Artık yurt dışından geçiş yapmak isteyen bir öğrencinin, o ülkede fiziksel olarak bulunduğunu ve derslere girdiğini pasaport giriş-çıkış tarihleriyle kanıtlaması zorunludur.
• Uzaktan Eğitimden Yüz Yüze Eğitime Geçiş Yasağı: Yurt dışındaki online veya uzaktan eğitim programlarından, Türkiye’deki yüz yüze (örgün) eğitim programlarına yatay geçiş yapmak tamamen yasaklanmıştır.
• Sonuçlarda Tam Şeffaflık: “Torpil” veya haksızlık iddialarının önüne geçmek amacıyla üniversitelere yeni bir şeffaflık zorunluluğu getirilmiştir. Üniversiteler artık sadece kabul edilen öğrencilerin listesini değil; başvuran herkesin puanını gösteren, A’dan Z’ye sıralı ve eksiksiz bir liste yayınlamak zorundadır.
• Dil Yeterliliğinin Ön Koşul Olması: Eğitimi yabancı dilde olan bölümlere geçişte, “önce geçiş yapayım, sonra hazırlık okurum” devri kapanmıştır. TOEFL, IELTS veya YÖK’ün kabul ettiği başka bir dil yeterlilik belgesi, başvuru yapıldığı gün öğrencinin elinde olmak zorundadır. Bu belgeye sahip olmayanların başvuruları değerlendirme aşamasına dahi alınmadan geçersiz sayılacaktır.
• Başarılı Öğrencilere Çift Anadal (ÇAP) Hakkı: Düzenleme sadece kısıtlamalar getirmemiş, yurt dışından Türkiye’ye yatay geçiş yapan başarılı öğrenciler için yeni bir fırsat da sunmuştur. Bu öğrenciler artık kendi bölümlerini okurken aynı anda başka bir bölümden de ders alarak ikinci bir diplomaya sahip olma imkanı veren Çift Anadal (ÇAP) programına başvurabilecektir.

Kısacası YÖK’ün yeni felsefesi; gri alanları kullanarak ilerleme devrini bitirmek, süreci önceden planlayan, belgelerini eksiksiz hazırlayan ve kurallara harfiyen uyan öğrencilerin kazanacağı adil bir sistem inşa etmektir.