Çocukluk travmaları yetişkinlikte EMDR ile nasıl çözülür?

Abdullah Alpaslan’ın Travma ve EMDR Terapisi kitabındaki bilgilere dayanarak, çocukluk çağı travmalarının yetişkinlikte EMDR ile nasıl çözüldüğünü şu başlıklar altında detaylandırabiliriz:

1. Geçmiş ile Bugün Arasında Köprü Kurulması

Yetişkinlikte yaşanan ruhsal sorunların (kaygı, depresyon, ilişkisel problemler vb.) kökeninde genellikle işlenmemiş çocukluk anıları yatar. EMDR terapisti, yetişkin danışanın bugün yaşadığı sorunu (örneğin; “değersizlik hissi”) bir ipucu olarak kullanır ve “Hayatınızda buna benzer bir şeyi ilk kez ne zaman yaşadınız?” sorusuyla kişiyi geçmişe götürür.

• Örtük Bellek: Çocukluk travmaları, normal anılar gibi hikayesi olan “açık bellek”te değil, duygu ve beden hislerinin kayıtlı olduğu “örtük bellek”te saklanır. Bu nedenle yetişkinler, çocukluklarında ne olduğunu tam hatırlamasalar bile, o günkü korku veya çaresizlik hissini bugün bir tetikleyiciyle (örneğin bir patronun bakışı) aynen yaşayabilirler,.

2. “Domino Etkisi” ve En Eski Anının Hedeflenmesi

Çocukluk travmalarının çözümünde stratejik bir sıralama izlenir:

• En Eski Anı (Kök Anı): Terapist genellikle sorunun başladığı en eski çocukluk anısını hedefler. Bu anı, bir domino taşlarının en başındaki gibidir; bu anı iyileştirildiğinde, onun üzerine inşa edilmiş sonraki yıllara ait travmalar da (domino taşları gibi) olumlu yönde etkilenir ve iyileşme süreci hızlanır,.
• Anı Kümeleri: Çocukluk dönemine ait, benzer temalı (örneğin; “güvensizlik” veya “değersizlik” temalı) 20-30 kadar anı tespit edilebilir. Bunlar gruplandırılarak kronolojik bir sırayla (eskiden yeniye doğru) işlenir,.

3. Beyin Yarım Kürelerinin Entegrasyonu ve İşleme

Çocuklukta yaşanan travma anında, beynin mantıklı düşünen sol yarım küresi devre dışı kalmış ve olay, duygusal sağ beyinde “donmuş” bir parça olarak kalmıştır.

• Çift Yönlü Uyarım: Terapist, yetişkin danışandan o çocukluk anısına (görüntü, duygu, beden hissi) odaklanmasını isterken göz hareketleri veya diğer uyaranlarla beyni uyarır. Bu işlem, sağ beyindeki duygusal yük ile sol beyindeki mantıksal işlemeyi birleştirir.
• Yetişkin Perspektifi: İşleme sırasında, yetişkinin bugünkü zihni ile çocuğun o günkü deneyimi arasında bağlantı kurulur. Danışan, olayı sadece korkmuş bir çocuğun gözüyle değil, artık güvende olan bir yetişkinin mantığıyla yeniden değerlendirir.

4. Bilişsel Müdahaleler ve Sorumluluğun Devri

Çocukluk travmalarının en büyük etkisi, çocuğun olaydan kendini sorumlu tutmasıdır (Örn: “Ben kötü bir çocuk olduğum için babam beni dövdü”). EMDR seanslarında bu yanlış inançlar (Negatif İnanç) hedeflenir.

• Sorumluluğun Yer Değiştirmesi: İşleme sırasında terapist, “Altı yaşındaki bir çocuğun kendini koruması mümkün müydü?” veya “Bu sence kimin suçuydu?” gibi sorularla (Bilişsel Müdahaleler) danışanın içgörü kazanmasını sağlar. Süreç sonunda yetişkin danışan, suçluluk duygusunu bırakır ve sorumluluğu gerçek sahibine (örneğin istismarcıya veya ihmalkar ebeveyne) iade eder,.
• Negatiften Pozitife: “Ben suçluyum/değersizim” inancı, yerini “Ben masumum/değerliyim” veya “Elimden geleni yaptım, o zaman çocuktum” gibi sağlıklı inançlara (Pozitif İnanç) bırakır.

5. Yarım Kalmış İşlerin Tamamlanması (Telafi)

Çocuklukta ifade edilemeyen duygular (öfke, üzüntü) veya yapılamayan eylemler (kaçma, kendini koruma) yetişkinlikte bedensel ve ruhsal yük oluşturur.

• Sanal Yüzleşme: EMDR sırasında danışan, imajinasyon yoluyla geçmişteki o ana giderek “söylenmemiş sözleri” söyleyebilir veya o gün yapamadığı kendini koruma eylemini zihninde tamamlayabilir (örneğin; o çocuğa sarılmak veya zarar veren kişiyi itmek). Bu, beynin travmayı “bitmiş bir olay” olarak kodlamasını sağlar,.

Sonuç olarak; EMDR terapisi ile çocukluk anısı silinmez, ancak anının üzerindeki acı verici duygusal yük boşaltılır. Anı, sürekli tetiklenen “canlı bir tehdit” olmaktan çıkıp, geçmişte kalmış “normal bir hatıra” (otobiyografik bellek) haline gelir.