Meslek Seçimi

Meslek Seçimi

Çocuğun dünyaya gözlerini açtığı andan ilkokula başlayana kadar geçirdiği (0-6 yaş) süreç, çocuğun ileriki yaşamında belirleyici bir etken. Bu dönemde öğrenilen bilgiler geleceği çok yönlü etkiliyor.

Çocuklar meslekleri ilk olarak oyunlarıyla tanımaya başlar. Sesli ve ışıklı oyuncaktan yapılmış polis arabası onları polislik mesleğiyle tanıştırırken, oyuncak bebeğin saçlarını tararken bir anda kuaför olmayı öğrenir. Evde anne babalarının meslekleri de çocukları meraklandırır. Tedavi olmak için hastaneye gittiklerinde doktor ve hemşireyle tanışırlar, okula başladıklarında ise öğretmenlik mesleğini tanırlar.

Bundan yaklaşık 10 yıl öncesinde kadar küçük yaştaki çocuklara “Büyüyünce ne olmak istiyorsun?” sorusu yöneltildiğinde büyük çoğunluğu doktor, polis ya da itfaiyeci cevabını verirdi. Çünkü çocuk ilk olarak bu meslekleri görür bu meslekleri tanırdı. Okula başlamasıyla beraber “öğretmen” olmak isteyenlerin sayısı giderek artardı. Günümüzde ise durum biraz başka…

-Büyüyünce ne olmak istiyorsun?

-Youtuber, gamer, robot mühendisi…

Meslekler günümüzde çok hızlı bir biçimde değişim gösteriyor. Bazı meslekler kendilerini yenilerken bazı meslekler kaybolmaya yüz tuttu bile. Hiç ismi duyulmamış meslek kolları da boy göstermeye başladı.

Birey yaşamı boyunca birçok seçimle karşı karşıyadır. Alışverişe çıktığında mağazadaki onlarca çeşit gömlek arasından kendine en çok yakışanı seçer. Eğitimini sürdürmek istediği okulu başarı düzeyine göre seçer. Manavdan almak istediği meyvelerin en güzelini, fırından çıkmış sıcak ve en taze olan ekmeği seçer. Ev, araba vb almak istediğinde bütçesine göre seçer. Arkadaş seçer, komşu seçer, yemek seçer ve bu seçimler böyle sürer gider ki yaşamının dönüm noktasında sıra iş ve meslek seçmeye gelir.

Meslek seçiminde bireyin öncelikle kendini tanıması önemlidir. Bir kimsenin herhangi bir konuda doğru bir seçim yapabilmesi ya da başka bir deyişle, sağlıklı karar verebilmesi için, her şeyden önce, neler istediğini ve bunları elde edebilmek için ne gibi olanaklara sahip olduğunu bilmesi gerekir.

Kendini bilmek her devirde ve kültürde olgunluğun birinci koşulu sayılmıştır. Meslek seçimi söz konusu olduğunda kişinin kendini bilmesi demek yeteneklerini, ilgilerini ve meslek değerlerini açık seçik ifade edebilmesi demektir. Birey kendini fark ettikçe meslekleri de tanıma sürecine girer. Ardından şu anki mevcut meslekleri ve geleceğin meslekleri denilen yakın ve uzun gelecekte var olacağı öngörülen meslekleri araştırır ve bilgi sahibi olur.

Meslek seçerken ya da mesleki hedef belirlerken kendini tanımak ve sonrasında mesleklerle ilgili kapsamlı araştırma yapmak gencin yararına olacaktır. Günümüzde mesleklerle ilgili bilgiye ulaşmak artık çok kolay. Ancak mesleği icra eden kişilerle kurulacak doğrudan iletişim, meslek erbaplarıyla yapılacak görüşmeler ve nihayetinde mesleğin çalışma koşullarını yerinde ziyaret ederek gözlemlemek, gence meslek seçiminde avantajlar sağlayacaktır.

İş ve meslek seçmek elbette kolay değildir. Kendisini yol ayrımında hisseden gençler meslekler, eğitim programları ve çalışma yaşamı hakkında bilgi verici kaynaklara ulaşmaya, onları dikkatle izleyip değerlendirmeye çalışmalı, girmeyi düşündüğü bölümlerde verilen eğitim hakkında bilgilenmek için mümkünse o bölümlerde okuyan öğrencilerle konuşmalı, o alanlardaki eğitimin kendisine sağlayacağı yararlarla kendisinden beklenenleri karşılaştırmalı, bu araştırmayı çok yönlü olarak yapmalı, birkaç kaynağa takılıp kalmamalı, başkalarından duyduklarının doğruluğunu resmi kaynaklara başvurarak sınamalıdır. Yine meslek seçiminde kararsız olan ya da zorluk yaşayan gençler okullarında görevli psikolojik danışman ve rehber öğretmenlerinden hem kendini tanıma noktasında hem de meslek seçimi konularında destek almalıdır.

Unutmayın bir insan sevdiği işi yapıyorsa hiç çalışmıyor demektir. İlgi ve yeteneklerinize uygun, severek yapacağınız bir mesleğe sahip olduğunuzda yaptığınız iş angarya olmaktan çıkarak size keyif verecektir.

Çok para kazanmak mı? Severek yaptığınız mesleğinize dört elle sarıldığınızda ve işinizi hakkını vererek yaptığınızda o zaten kendiliğinden gelecektir merak etmeyin…