İntihar riski olan bir öğrenci için güvenlik planı nasıl oluşturulur?

İntihar riski olan bir öğrenci için güvenlik planı oluşturmak, okuldaki psikolojik danışman (PDR uzmanı) için hayati bir “can simidi” rolüdür. Kaynaklara göre etkili ve kapsamlı bir güvenlik planı şu temel bileşenleri içermelidir:

• Kendine zarar vermeme kontratı: Öğrenci ile kriz anlarında kendine zarar verme eylemine geçmeden önce duracağına ve yardım isteyeceğine dair yapılan sözlü veya yazılı anlaşmadır.
• Uyarı işaretlerini tanıma (“köprüden önceki son çıkış”): Krizin veya yoğun duygusal acının yaklaştığını gösteren kişisel tetikleyicilerin (ön ipuçlarının) öğrenciyle birlikte belirlenmesidir. Bu sayede öğrenci, kontrolü kaybetmeden önce durumun farkına varabilir.
• İçsel başa çıkma stratejileri: Öğrencinin kendi kendine uygulayabileceği duygu yönetimi becerileridir. Kaynaklar, anlık rahatlama sağlamak için kontrollü nefes alma ve beş duyu tekniği (topraklama) gibi yöntemlerin; daha uzun süreli rahatlama için ise fiziksel aktivite, kademeli kas gevşetme ve sakinleştirici imajlar hayal etme gibi stratejilerin kullanılabileceğini önermektedir.
• Sosyal destek ve yardım istenebilecek kişiler: Öğrencinin kriz hissettiği anlarda yalnız kalmaması için iletişime geçebileceği, güvendiği aile üyeleri, öğretmenler veya arkadaşların listelenmesidir.
• Profesyonel iletişim ağları: Durumun ciddileşmesi halinde anında destek alınabilecek psikiyatrist, terapist veya acil kriz hatları gibi uzman kurum ve kişilerin iletişim bilgilerinin planda açıkça yer almasıdır.
• Çevresel güvenlik: Somut intihar veya zarar verme riskini ortadan kaldırmak amacıyla, öğrencinin planını gerçekleştirmede kullanabileceği ilaç, kesici alet vb. tehlikeli materyallere erişiminin kısıtlanmasıdır.

Bu güvenlik planını oluştururken izlenmesi gereken en kritik yol, mekanik bir form doldurmaktan ziyade terapötik ilişki kurmaya odaklanmaktır. Öğrenciye empati, kabul, şefkat ve validasyon (onaylama) ile yaklaşılmalıdır. Ayrıca planın hayata geçirilebilmesi ve sürdürülebilmesi için ailenin sürece dahil edilmesi, doğru zamanda bilgilendirilmesi ve gerekli hallerde öğrencinin vakit kaybetmeden çocuk ve ergen psikiyatrisine yönlendirilmesi gerekmektedir.