Engelli adaylar için sunulan sınav uygulamaları ve haklar nelerdir?

2026-YKS kılavuzuna göre, engelli veya sağlık sorunu olan adayların sınavlara diğer adaylarla eşit şartlarda katılabilmeleri için çeşitli uygulamalar ve haklar tanınmıştır. Bu haklardan yararlanabilmek için adayların durumlarını geçerli bir Engelli Sağlık Kurulu Raporu (ESKR) veya ÇÖZGER ile belgelemeleri gerekmektedir.

Engelli adaylar için sunulan temel sınav uygulamaları ve haklar şunlardır:

1. Sınav Uygulamaları ve Destekler

• Okuyucu ve İşaretleyici Desteği:
  • Okuyucu (Filigranlı Kitapçık): Görme engelli adaylar için sınav kitapçığını okuyan görevlidir. Bu desteği alan adaylara şekil, grafik veya resim içeren görsel sorular sorulmaz. Bu adayların kitapçığı kendilerinin okumasına izin verilmez.
  • Okuyucu (Çift Kitapçık): Görme engeli dışında okumaya engel sağlık sorunu olanlara verilir. Aday hem kendisi okuyabilir hem de okuyucudan yardım alabilir.
  • İşaretleyici: Adayın cevaplarını optik forma kodlayan görevlidir. İşaretleyici talep eden aday, cevap kâğıdında kendisi işaretleme yapmamalıdır.
• Büyük Punto Kitapçık: Soruları kendisi okuyabilen görme engelli adaylara, 14 punto büyüklüğünde basılmış soru kitapçığı verilir. Bu adaylara okuyucu yardımı verilmez.
• Ek Süre Hakkı:
  • Okuyucu yardımı alan görme engelli adaylara; TYT’de 30 dakika, AYT’de 50 dakika, YDT’de 60 dakika ek süre verilir.
  • Okuyucu/işaretleyici yardımı alan diğer engelli adaylar ile belirli şartları sağlayan az gören adaylara tüm oturumlarda 30’ar dakika ek süre verilir.
• Sınav Salonu Düzenlemeleri:
  • Tekli Salon: Adayın tek başına, görevliler eşliğinde sınava alındığı salonlardır.
  • Zemin Kat/Asansörlü Bina: Merdiven çıkamayan adaylar için erişilebilir salonlar tahsis edilir.
  • Özel Salonlar: İşitme cihazı, biyonik kulak gibi cihazlarla sınava giren adaylar, her türlü kablolu/kablosuz iletişimi kesilmiş (sinyal karıştırıcılı) salonlarda sınava alınırlar.

2. Araç-Gereç Kullanımı

Adayların sağlık sorunları nedeniyle yanlarında bulundurmaları gereken araç ve gereçlerle (örneğin; insülin pompası, işitme cihazı, tekerlekli sandalye, büyüteç, Braille daktilo, kutu ilaç, ek gıda vb.) sınava girmelerine izin verilir. Bu araçlar Sınava Giriş Belgesi’ne işlenir. Sadece basit tıbbi malzemelerle (sargı bezi, baston, göz damlası, tane ile ilaç vb.) girmek isteyenlerin rapor sunmasına gerek yoktur, güvenlik kontrolüyle girebilirler.

3. Puanlama ve Yerleştirme Hakları

• Ek Puan: Görme, işitme engelli veya kas ve iskelet sistemi hastalığı olan adayların engel derecelerine göre sınav puanlarına “Ek Puan” ilave edilir.
• Özel Yetenek Sınavı Ayrıcalıkları:
  • Engelli adaylar (bedensel, görme, işitme, otizm vb.), engelli sağlık kurulu raporu ile başvurduklarında, TYT puanları formüle katılmadan kendi aralarında yapılan ayrı bir yetenek sınavı ile değerlendirilirler.
  • Özel yetenekle öğrenci alan öğretmenlik programları için Y-TYT başarı sırası şartı 800.000 olarak belirlenmiştir.
  • Engelli adaylar için ayrılmış özel kontenjanlar bulunmaktadır.

4. Geçici Engellilik Durumu

Sınav tarihine yakın bir zamanda kaza veya hastalık sonucu geçici sağlık sorunu yaşayan (örneğin kolu kırılan) adaylar, durum bildirir raporlarını ÖSYM’ye ileterek yedek salonlarda veya uygun şartlarda (okuyucu/işaretleyici desteği gibi) sınava alınabilirler.