Öğretmenlik ve PDR’de Keskin Düşüş

YÖK Başkanı Erol Özvar’ın paylaştığı veriler, yükseköğretimde istihdam odaklı ciddi bir küçülme ve yeniden yapılandırma sürecini netleştiriyor. 2023-2025 yılları arasında toplam kontenjan %23 oranında (246.467 kişi) azaltılarak 1 milyon 90 binden 843 bine çekildi ve ikinci öğretim programları tamamen kapatıldı (107.552 kontenjan).

İşte tercih dönemlerindeki yönelimleri doğrudan etkileyecek temel daralma ve büyüme noktaları:

Öğretmenlik ve PDR’de Keskin Düşüş

Milli Eğitim Bakanlığı’nın istihdam planlaması merkeze alınarak eğitim fakültelerine ayrılan kontenjanlar büyük oranda tırpanlandı.

• PDR (Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık): %39 azalma (5.741’den 3.498’e)

• Türk Dili ve Edebiyatı: %69 azalma

• Tarih: %66 azalma

• Fen Bilgisi: %57 azalma (Öğretmenlikler arası en yüksek düşüş)

• İlköğretim Matematik: %33 azalma

• Okul Öncesi: %32,5 azalma

Sağlık, Hukuk ve Mühendislik Daralması

İstihdam arz-talep dengesi bozulan veya yığılma yaşanan geleneksel bölümlerde kontenjanlar hızla eritiliyor.

Ön Lisans ve Açıköğretim Kısıtlamaları

• Açıköğretim: Kontenjanlar %40,77 düşürüldü. Hedef, AÖF oranını toplam yükseköğretim öğrencilerinin %30’unun altına indirmek.

• Yaş Sınırı: AÖF Çocuk Gelişimi, Felsefe, Sosyoloji, Tarih ve Türk Dili Edebiyatı programlarına “ikinci üniversite” kaydı için 35 yaş sınırı getirildi.

• Kapatılan Ön Lisanslar: Adalet, Spor Yönetimi, Uygulamalı Çevirmenlik gibi 13 programa öğrenci alımı tamamen durduruldu.

2026 İçin Kritik Kararlar ve Büyüyen Alanlar

Özvar’ın açıklamalarındaki veriler, gelecek dönemin tercih stratejilerini doğrudan şekillendirecek iki büyük değişime işaret ediyor:

1. Vakıf Üniversitelerine Kota: Devlet üniversitelerinde başlayan kontenjan kısıtlaması, 2026’dan itibaren Vakıf Üniversitelerini de kapsayacak. Özellikle hukuk, psikoloji, eczacılık, diş hekimliği ve mimarlık programlarında vakıf kontenjanları düşürülecek.

2. Dijital Teknolojilere Kayış: Azaltılan geleneksel kontenjanların yerini teknoloji odaklı yeni bölümler alıyor. En yüksek kontenjan artışları Yapay Zeka Mühendisliği (%63) ve Nanoteknoloji Mühendisliği (%81) alanlarında gerçekleşti.