İki yıllık bir ön lisans programından (meslek yüksekokulu veya açık öğretim) mezun oldunuz veya mezun olma aşamasındasınız. Kariyer hedefleriniz büyüdü ve eğitiminizi 4 yıllık bir lisans programına tamamlamak istiyorsunuz. İşte bu noktada karşınıza Dikey Geçiş Sistemi (DGS) çıkıyor.

DGS, ön lisans mezunlarının kendi alanlarının devamı niteliğindeki lisans programlarına geçiş yapmasını sağlayan merkezi bir sınav ve yerleştirme sistemidir. Peki bu sistem nasıl işliyor? Tercih yaparken nelere dikkat etmelisiniz? Gelin, DGS’nin temel kurallarını ve sık sorulan soruları inceleyelim.

DGS ile Lisans Eğitimine Başlamak: İntibak ve Hazırlık Süreci

DGS ile bir lisans programına yerleştiğinizde, eğitim hayatınızın nasıl devam edeceği üniversitenin yönetmeliklerine bağlıdır.

• Kaçıncı Sınıftan Başlarım? DGS ile yerleşen öğrenciler otomatik olarak 3. sınıftan başlamazlar. Üniversite, ön lisansta aldığınız dersleri inceler (intibak süreci). Sayılan derslerinize göre sizi 1., 2. veya 3. sınıftan başlatabilir ve alttan almanız gereken dersleri belirler.
• Yabancı Dil Hazırlık: Eğer yerleştiğiniz lisans programı İngilizce (veya başka bir yabancı dil) eğitim veriyorsa, üniversitenin yapacağı muafiyet sınavına girmeniz gerekir. Sınavı geçemezseniz 1 yıl hazırlık sınıfı okursunuz.

DGS ve YKS Bağımsız Sınavlardır

DGS’ye girmek ve tercih yapmak, YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) sürecinizi hiçbir şekilde etkilemez. Bir aday aynı yıl içinde hem YKS’ye hem de DGS’ye girebilir. Eğer her ikisiyle de farklı bölümlere yerleşme hakkı kazanırsa, şartları sağladığı (örneğin örgün/açık öğretim kuralları) takdirde ikisini birden okuyabilir veya istediğini seçebilir.

Tercih Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Tercih Hakkı: DGS adaylarının en fazla 30 tercih yapma hakkı bulunmaktadır.
• Ek Yerleştirme Kuralı: Tıpkı YKS’de olduğu gibi, DGS’de de merkezi yerleştirme (ilk yerleştirme) ile herhangi bir programa yerleşen adaylar, ek yerleştirme sürecinde tercih yapamazlar. Bu nedenle sadece gerçekten okumak istediğiniz bölümleri listenize yazmalısınız.

Popüler Bölümlerde DGS Geçiş Örnekleri ve Güncel Değişimler

Hangi ön lisans programından hangi lisans programına geçiş yapılabileceği ÖSYM’nin DGS kılavuzundaki “Tablo 2″de kesin olarak belirtilir. İşte en çok merak edilen bazı alanlardaki geçiş durumları:

1. Hukuk Fakültesine Geçişte Kritik Değişim:
   • Uzun yıllar boyunca Adalet (ön lisans) mezunları DGS ile Hukuk fakültelerine geçiş yapabiliyordu. Ancak 2023 yılında alınan kararla bu hak kaldırıldı. Adalet ön lisans programları kapatılarak yerine “Mahkeme Büro Hizmetleri” programı açıldı. Mahkeme Büro Hizmetleri mezunları Hukuk fakültesine geçiş yapamazlar.
2. Mühendisliklere Geçiş:
   • Bilgisayar Programcılığı ön lisans mezunları, DGS ile başta Bilgisayar Mühendisliği ve Yazılım Mühendisliği olmak üzere ilgili lisans programlarına geçiş yapabilirler.
3. Sağlık Alanı (Hemşireliğe Geçiş):
   • Diyaliz, Ameliyathane Hizmetleri, Acil Yardım Teknikerliği (İlk ve Acil Yardım), Anestezi ve Otopsi Yardımcılığı gibi birçok farklı sağlık ön lisans programından mezun olan adaylar, DGS ile 4 yıllık Hemşirelik lisans programlarına geçiş hakkına sahiptir.
4. Mimarlığa Geçiş:
   • Mimari Dekoratif Sanatlar, Mimari Restorasyon ve Mimarlık Teknolojisi gibi ön lisans bölümlerinden mezun olan adaylar, DGS ile 4 yıllık Mimarlık fakültelerine geçiş yapabilirler.

Özetle; DGS, 2 yıllık eğitiminizi 4 yıla taşımak ve kariyerinize ivme kazandırmak için büyük bir fırsattır. Ancak hedeflediğiniz lisans programının, okuduğunuz ön lisans bölümünü kabul edip etmediğini ÖSYM kılavuzundan mutlaka teyit etmeli ve intibak (ders saydırma) süreçlerini göz önünde bulundurmalısınız.