Siber zorbalıkla baş etme ve korunma yöntemlerini açıklar mısın?

Siber zorbalıkla baş etme ve bu durumdan korunma yöntemleri; teknik tedbirlerden yasal hak arayışına, duygu yönetiminden aile desteğine kadar çeşitli aşamalardan oluşmaktadır. Kaynaklarda yer alan bilgilere göre bu yöntemler şu şekilde sınıflandırılabilir:

1. Siber Zorbalıktan Korunma Yöntemleri Siber zorbalığa maruz kalmamak için sanal ortamda proaktif tedbirler almak büyük önem taşır:

• Gizlilik ve Güvenlik Ayarları: Sosyal medya hesaplarındaki profil, bilgi ve fotoğraf paylaşımlarının herkes tarafından görülmesini engellemek için gizlilik ayarları yapılmalı ve sadece arkadaşlara açık olacak şekilde düzenlenmelidir,.
• Güçlü Şifre Kullanımı: Tahmin edilmesi zor; içinde en az bir büyük harf, küçük harf, rakam ve özel karakter barındıran en az 8 karakterli şifreler kullanılmalıdır,,. Bu şifreler, çok yakın arkadaşlar dahi olsa kimseyle paylaşılmamalı ve sık sık değiştirilmelidir.
• Bilinçli Paylaşım (Dijital Ayak İzi): Sanal ortamda paylaşılan verilerin kopyalanabileceği unutulmamalı, uygunsuz veya kışkırtıcı fotoğraflar ve özel bilgiler paylaşılmamalıdır,,. Başkalarının sizinle ilgili ne gördüğünü anlamak için arama motorlarında kendi adınızı aratarak “dijital ayak izinizi” kontrol edebilirsiniz.
• Güvenli İletişim: İnternette yeni tanışılan kişilerle yüz yüze görüşülmemeli, gerçek hayatta tanınmayan kişiler arkadaş olarak eklenmemeli ve onlarla özel görüntüler paylaşılmamalıdır,.

2. Siber Zorbalıkla Baş Etme Stratejileri Eğer bir siber zorbalık durumuyla karşılaşıldıysa, durumu yönetmek ve zararı en aza indirmek için şu adımlar izlenmelidir:

• Kaçınma ve Görmezden Gelme: Zorbalık içeren rahatsız edici mesajlara, kışkırtmalara veya uygunsuz isteklere asla yanıt verilmemelidir, çünkü yanıt vermek durumu daha da kötüleştirebilir,. Zorbalığa karşılık olarak misilleme yapılmamalıdır. Gerekirse hesabı tamamen silmek, uygulamayı kapatmak veya gönderen kişiyi “engellemek/susturmak” tercih edilmelidir,,.
• Mücadele Etme ve Hukuki Yollar:
  • Kanıt Toplama: Siber zorbalığa dair her türlü iletinin, fotoğrafın veya mesajın ekran görüntüsü alınarak kanıt olarak saklanması gerekir,.
  • Şikayet Mekanizmaları: Sosyal platformlardaki “şikâyet et” butonu kullanılarak ilgili içeriğin veya sahte hesapların kaldırılması talep edilebilir.
  • Yasal Mercilere Başvuru: Olay devam ederse ihbarweb.org.tr, guvenliweb.org.tr gibi siteler üzerinden BTK’ya bildirimde bulunulabilir,,,. Ayrıca polis, savcılık veya en yakın Sulh Ceza Hakimliğine başvurarak ilgili adreslere erişimin engellenmesi istenebilir ve yasal süreç başlatılabilir,,.
• Duygu Yönetimi ve Psikolojik Destek:
  • Zorbalık anında öfke ve kaygıyı kontrol etmek için cihazdan bir süreliğine uzaklaşıp “mola almak”, derin nefes alarak “içinden saymak” veya gevşeme egzersizleri (yürüyüş, spor vb.) yapmak faydalıdır,,,.
  • Birey, kendine yönelik olumsuz iç konuşmalar yerine sakinleştirici (örn. “Kontrol bende”) telkinlerde bulunmalıdır.
  • Duyguları günlüğe yazmak veya durumu okul psikolojik danışmanı/rehber öğretmeni ya da güvendiği bir arkadaş ile paylaşmak sürecin atlatılmasını kolaylaştırır,,.

3. Ailelerin Rolü Çocukların bu tür durumları aileleriyle paylaşabilmesi için ailelerin cezalandırıcı (telefonu, interneti elinden alma vb.) ve yasaklayıcı tutumlardan kaçınması gerekir,,. Çocuğa, onun yanında olunduğu ve onu koruyacakları hissettirilmeli; olaylar sırasıyla anlattırılarak okul yönetimi veya uzmanlarla işbirliği yapılmalıdır,,.