Yeni sistemde şeffaflık ve liyakat odaklı hangi kurallar uygulanacak?

YÖK’ün yatay geçişlerde şeffaflık ve liyakati sağlamak amacıyla uygulamaya koyduğu yeni kurallar şunlardır:

• Tüm Başvuruların İlan Edildiği Şeffaf Listeler: Eskiden yatay geçiş sonuçları açıklandığında sadece kabul edilenler duyurulur, bu da kayırma veya “torpil” şüphelerine neden olurdu. Yeni sistemde üniversiteler, başvuran herkesin puanını gösteren A’dan Z’ye sıralı bir liste yayınlamak zorundadır. Kimin hangi puanla kazandığı veya neden kazanamadığı herkes tarafından açıkça görülebilecek, gizli hiçbir detay kalmayacaktır.
• “Hayalet Öğrenci” ve Arka Kapıların Engellenmesi (Pasaport Şartı): Sadece kağıt üzerinde yurt dışında bir üniversiteye kayıtlı görünüp yılı Türkiye’de geçiren öğrencilerin yatay geçiş yapması engellenmiştir. Artık öğrencilerin ilgili ülkede fiziksel olarak bulunduklarını ve derslere girdiklerini pasaportlarındaki giriş-çıkış tarihleriyle kanıtlamaları gerekmektedir.
• Alt Sınıftan Başlama Stratejisinin Yasaklanması: Daha prestijli bir üniversiteye girebilmek için yılı feda edip daha alt bir sınıfa (örneğin 2. sınıftayken 1. sınıfa) başvurma dönemi kapanmıştır. Yeni liyakat kuralına göre öğrenci kaçıncı sınıftaysa sadece o sınıfa başvuru yapabilecektir.
• Uzaktan Eğitimden Örgün Eğitime Geçişin İptali: Yurt dışındaki online veya uzaktan eğitim programlarından, Türkiye’deki yüz yüze (örgün) programlara yatay geçiş yapılması tamamen yasaklanmıştır.
• Dil Yeterliliğinin Ön Koşul Olması: Yabancı dilde eğitim veren bir bölüme geçmek isteyenler için “önce geçiş yapayım, dili hazırlık okuyarak hallederim” mantığı bitmiştir. TOEFL, IELTS veya kabul gören diğer dil yeterlilik belgeleri artık başvurunun en temel ön koşuludur ve başvuru anında sunulmayan evraklar başvurunun anında geçersiz sayılmasına neden olacaktır.
• Liyakatın Ödüllendirilmesi (ÇAP Hakkı): YÖK, başarılı öğrencileri teşvik etmek için yeni bir kapı açmıştır. Yurt dışından Türkiye’ye yatay geçiş yapan başarılı öğrenciler, artık Çift Anadal Programlarına (ÇAP) başvurabilecek ve aynı anda ikinci bir diploma sahibi olabileceklerdir.

Özetle YÖK, sistemdeki boşlukları ve gri alanları tamamen ortadan kaldırarak; oyun alanını temizlemiş ve artık sadece kurallara harfiyen uyan, liyakatli ve “bileğinin hakkıyla” başarılı olanların kazanacağı yeni bir vizyon ortaya koymuştur.